NHNN có động thái mới với 32,5% cổ phần Sacombank liên quan ông Trầm Bê

Công ty Chứng khoán Vietcap vừa cập nhật báo cáo sau buổi gặp nhà đầu tư của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Tài Lộc (Sacombank, mã STB).

Vietcap đánh giá tích cực việc ngân hàng chuyển chiến lược sang phục vụ các doanh nghiệp lớn và hệ sinh thái kinh doanh của họ. Theo Vietcap, hướng đi này có thể thúc đẩy tín dụng tăng mạnh hơn, cải thiện tỷ lệ CASA và tạo nền tảng thu nhập phí bền vững hơn.

Tuy nhiên, trong ngắn hạn, nhu cầu trích lập dự phòng còn cao và NIM chịu áp lực kéo dài vẫn gây sức ép lên lợi nhuận. Vietcap cho rằng thời điểm và tốc độ phục hồi lợi nhuận vẫn chưa chắc chắn. Kết quả sẽ phụ thuộc vào tốc độ xử lý nợ xấu, khả năng giữ thu nhập phí ở mức cao và thời điểm NIM ổn định trở lại. Phương án bán 32,5% cổ phần vẫn là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho cổ phiếu và đang chờ cơ quan quản lý phê duyệt.

Tín dụng tăng tốc, cho vay doanh nghiệp chiếm gần 60% dư nợ

Đến cuối quý 3/2026, tín dụng của Sacombank đã tăng 11,8% so với đầu năm, trong khi tại cuối tháng 6 mức tăng mới là 1,5%. Ngân hàng đẩy mạnh cho vay sau khi hoàn tất giai đoạn đầu của quá trình tái cơ cấu vận hành. Một số khoản vay giải ngân trong quý 3 được miễn tính vào hạn mức tăng trưởng tín dụng do Ngân hàng Nhà nước (NHNN) giao. Nếu không tính các khoản này, tín dụng tăng khoảng 8-9%.

Cơ cấu dư nợ cũng thay đổi rõ. Cho vay doanh nghiệp chiếm 59,2% tổng dư nợ trong quý 3, tăng từ 50,8% trong quý 2 và 47% tại cuối năm 2025. Đây là kết quả của việc ngân hàng tập trung vào khách hàng doanh nghiệp lớn và hệ sinh thái của họ. Riêng dư nợ cho hệ sinh thái Vingroup, gồm các đơn vị liên quan và nhà thầu phụ tham gia dự án của tập đoàn, chiếm gần 10% tổng dư nợ. Trong đó, dư nợ trực tiếp chiếm khoảng 3-4%.

Về triển vọng, Sacombank cho rằng tín dụng năm nay có thể tăng vượt hạn mức 11,5% được giao, thậm chí đạt 20% hoặc cao hơn, nhờ tài trợ các dự án hạ tầng nằm ngoài hạn mức. Ngân hàng tiếp tục ưu tiên hệ sinh thái doanh nghiệp lớn và đặt mục tiêu nhóm khách hàng này chiếm khoảng 20-25% quy mô bảng cân đối kế toán trong 3-5 năm tới.

Tiền gửi tăng gấp đôi tốc độ tín dụng, CASA cải thiện

Tiền gửi khách hàng của Sacombank tăng 25,4% so với đầu năm, lên 775.000 tỷ đồng, nhanh gấp hơn hai lần tốc độ tăng tín dụng. Ngân hàng đang chủ động tăng nguồn vốn trước để chuẩn bị mở rộng cho vay trong các quý tới, tập trung vào hệ sinh thái doanh nghiệp lớn và các dự án hạ tầng.

Nhờ hợp tác rộng hơn với doanh nghiệp lớn, tiền gửi của khách hàng doanh nghiệp đã chiếm 26,9% tổng tiền gửi trong quý 3, tăng từ 20,9% trong quý 2. Tỷ lệ CASA của ngân hàng lên 18,6%, tăng 3,6 điểm phần trăm so với đầu năm.

Thu nhập phí đột biến đến từ đâu?

NIM 9 tháng đầu năm 2026 của Sacombank giảm 109 điểm cơ bản so với cùng kỳ, xuống 2,52%. Trong mức giảm này, 70-80 điểm cơ bản đến từ chất lượng tài sản suy yếu. Lãi suất tiền gửi và chi phí vốn tăng làm NIM giảm thêm 20-30 điểm cơ bản.

Thu nhập phí tăng mạnh trong quý 2 và quý 3. Ngân hàng giải thích rằng phí cam kết không chỉ để giữ sẵn vốn cho các khoản giải ngân trong tương lai mà còn gắn với nhiều dịch vụ ngân hàng khác. Khách hàng trả trước một khoản phí để ngân hàng sẵn sàng đáp ứng khi họ có nhu cầu, nhất là những nhu cầu quy mô lớn cần chuẩn bị từ trước. Sau đó, Sacombank thu phí riêng khi cung cấp các dịch vụ như chuyển tiền, mở LC hay bảo lãnh. Ngân hàng kỳ vọng thu nhập phí năm tới vẫn cao hơn đáng kể so với trước đây, dù có thể giảm so với mức nền cao bất thường của năm nay.

Nợ xấu có thể đã đạt đỉnh trong quý 3

Trong quý 3, áp lực lên chất lượng tài sản tăng trên diện rộng ở doanh nghiệp SME, hộ kinh doanh và khách hàng cá nhân. Doanh nghiệp xuất khẩu, đặc biệt là nhóm bán hàng sang Mỹ và châu Âu, chịu tác động từ thuế quan, chi phí đầu vào tăng và điều kiện kinh doanh suy yếu. Các ngành bị ảnh hưởng gồm thép, giày da, dệt may, thủy sản và xây dựng.

Sacombank cho rằng nợ quá hạn và nợ xấu mới phát sinh đã đạt đỉnh trong quý 3, khi tỷ lệ nợ xấu ở mức 5,99% (theo Thông tư 31). Ngân hàng kỳ vọng tỷ lệ này sẽ giảm trong các quý tới nhờ đẩy mạnh xử lý nợ. Mục tiêu mới là đưa tỷ lệ nợ xấu về không quá 5% vào cuối năm 2026, thay cho mục tiêu khoảng 4% trước đó, và xuống khoảng 3% vào cuối năm 2027.

Trong ngắn hạn, tỷ lệ bao phủ nợ xấu (LLR) dự kiến vẫn ở mức tương đối thấp hoặc giảm nhẹ, do ngân hàng tiếp tục dùng nguồn dự phòng hiện có để xử lý nợ. Phần lớn các khoản nợ được xóa trong các quý gần đây có tài sản đảm bảo, chủ yếu là bất động sản. Vì thị trường bất động sản còn trầm lắng, việc thu hồi các khoản nợ này có thể mất thời gian.

NHNN khởi động lại trao đổi về 32,5% cổ phần

Theo Sacombank, ban lãnh đạo mới của NHNN đã khởi động lại trao đổi với ngân hàng về phương án xử lý 32,5% cổ phần liên quan đến ông Trầm Bê. Trước đó, NHNN đã hơn một năm không có phản hồi chính thức. Trong 2-3 tháng gần đây, NHNN đã yêu cầu Sacombank bổ sung tài liệu và đang chuẩn bị xin ý kiến chỉ đạo tiếp theo từ lãnh đạo cấp cao.